Συχνές Ερωτήσεις

Η θεραπεία απευθύνεται κυρίως σε άτομα που έχουν αναπτύξει εξάρτηση από παράνομες και νόμιμες εξαρτησιογόνες ουσίες καθώς και λόγω παθολογικής ενασχόλησης με τα τυχερά παιχνίδια. Εμπεριέχει ένα εύρος υπηρεσιών, οι οποίες τεκμηριωμένα υποστηρίζουν τα εξαρτημένα άτομα να διαχειριστούν την εξάρτησή τους και να περιορίσουν τη βλάβη που αυτή προκαλεί στους ίδιους, τις οικογένειες και τις κοινότητές τους. 

Η θεραπεία της εξάρτησης είναι μια αυστηρά προσωπική υπόθεση και οφείλει να εξατομικεύεται για το κάθε άτομο βάσει των αναγκών και ιδιαιτεροτήτων του. Δεν υπάρχει μια θεραπευτική λύση κοινή για όλους. Τρία βασικά συστατικά συνιστούν τα συνθετικά μιας ισορροπημένης θεραπευτικής προσέγγισης: η φαρμακολογική θεραπεία, η ψυχοκοινωνική υποστήριξη και η αλληλοϋποστήριξη μέσα από ειδικές ομάδες.

Η πλήρης αποκατάσταση από την εξάρτηση δεν είναι στατική, αλλά μια δυναμική και μακροχρόνια διαδικασία και συχνά απαιτεί περισσότερες επαναλήψεις θεραπείας.

Η θεραπεία της εξάρτησης απευθύνεται σε όσους έχουν πρόβλημα κατάχρησης ή εξάρτησης από νόμιμες και παράνομες ψυχοδραστικές ουσίες ή από την παθολογική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια. Η διασφάλιση της ευρύτερης δυνατής πρόσβασης σε υπηρεσίες θεραπείας της εξάρτησης συνιστά, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, «προτεραιότητα πολιτικής υγείας» και είναι εξαιρετικής σημασίας ιδίως για τους ευάλωτους πληθυσμούς, όπως π.χ. γονείς νεαρών παιδιών, γυναίκες και κρατούμενοι σε φυλακές.

Η θεραπεία για την εξάρτηση παρέχεται δωρεάν από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας της Κύπρου. Επίσης υπηρεσίες θεραπείας παρέχονται από εθελοντικούς οργανισμούς και ιδιωτικές κλινικές που έχουν τύχει έγκρισης από την ΑΑΕΚ.

Δεν υπάρχει ούτε και μπορεί με ευκολία να οριστεί ο «τυπικός» χρήστης εξαρτησιογόνων ουσιών.

Επιπλέον, η περιστασιακή χρήση ουσιών δεν συνεπάγεται πάντοτε την ανάπτυξη εξάρτησης από αυτές. Η εξάρτηση είναι μια δυναμική διαδικασία με ενδιάμεσα στάδια. Από την πειραματική χρήση, στην κατάχρηση ουσιών και στην εξάρτηση μεσολαβεί κάποιο χρονικό διάστημα και υπάρχει η δυνατότητα αναχαίτισης της εξάρτησης μέσα από τις παρεμβάσεις του θεραπευτικού συνεχούς.

Η εξάρτηση επηρεάζει όχι μόνο τα εξαρτημένα άτομα, αλλά τις οικογένειες τους και την κοινωνία γενικότερα. Αν δεν θεραπευτεί, η εξάρτηση μπορεί να προκαλέσει ευρύτερα προβλήματα υγείας, εγκληματικότητα και σημαντική επιβάρυνση της οικονομίας. Η διαχείριση των προβλημάτων υγείας και των βλαβών που υφίστανται ή προκαλούν τα εξαρτημένα από οπιοειδή άτομα έχει υπολογιστεί στο Ην. Βασίλειο ότι στοιχίζει στο φορολογούμενο περίπου £15,4 δις το χρόνο.

Η χρήση ψυχοδραστικών ουσιών και η εξάρτηση από αυτές αποτελεί πρόβλημα δημόσιας υγείας. Εκτός από το κόστος που επωμίζονται οι ίδιοι οι χρήστες των ουσιών αυτών, υπάρχει και το κοινωνικό κόστος που επωμίζεται η κοινωνία. Το κοινωνικό κόστος περιλαμβάνει το κόστος της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης/ θεραπείας, το κόστος της πρόληψης, του συντονισμού, της επιβολής του Νόμου, καθώς και το κόστος που προκύπτει από την απώλεια εισοδήματος και μείωσης της παραγωγικότητας.

Μελέτες σε πολλά συστήματα υγείας έχουν καταδείξει ότι η θεραπεία της εξάρτησης από ναρκωτικά συνιστά μια οικονομικά αποτελεσματική παρέμβαση υγείας. Στο Ην. Βασίλειο υπολογίστηκε ότι για κάθε 1 λίρα Αγγλίας που δαπανάται στη θεραπεία, η κοινωνία αποκομίζει πάνω από 2,5 λίρες (1:2,5) σε οφέλη, πρωτίστως από τη μείωση της εγκληματικότητας και της νοσηρότητας.

Η αποκατάσταση της εξάρτησης μπορεί να είναι μια μακροχρόνια διαδικασία, η οποία να περιλαμβάνει υποτροπές και επαναλαμβανόμενες προσπάθειες θεραπείας μέχρι την επίτευξη της βιώσιμης επανένταξης.

Η θεραπεία διατηρεί τα εξαρτημένα άτομα στη ζωή, αποτρέποντας θανάσιμες υπερβολικές δόσεις και τη διάδοση λοιμωδών νοσημάτων, όπως τον ιό HIV και ηπατίτιδας. Επίσης σχετίζεται με βελτιωμένη φυσική και ψυχική υγεία και μειωμένη εγκληματική συμπεριφορά. Στοιχεία από όλη την Ευρώπη καταδεικνύουν ότι η θεραπεία βοηθά τα εξαρτημένα άτομα είτε να υπερβούν την εξάρτησή τους είτε να τη διαχειριστούν αποτελεσματικά, ώστε να ζήσουν φυσιολογικά.

Κάποια εξαρτημένα άτομα έχουν την προσωπική δύναμη να υπερβούν την εξάρτησή τους μόνα τους, χωρίς θεραπευτική υποστήριξη. Για τα περισσότερα όμως άτομα με εξάρτηση, ο δρόμος της αποκατάστασης είναι μακρύς και είναι ασφαλής και αποτελεσματικός μόνο όταν συνοδεύεται από θεραπεία.

Οι περισσότεροι από μας γνωρίζουμε κάποιον που προσπάθησε να διακόψει το κάπνισμα, το πέτυχε για λίγο, στη συνέχεια το ξανάρχισε και τελικά το διέκοψε για τα καλά. Αυτή είναι η φύση της εξάρτησης. Αντίστοιχα, η εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες είναι μια μακροχρόνια διαδικασία, η οποία μπορεί να εμφανίσει υποτροπές ακόμη και μετά από επιτυχημένη θεραπεία. Η θεραπεία της εξάρτησης, όπως η ανάπτυξη της, αποτελεί επίσης μια δυναμική και μακροχρόνια διαδικασία που δεν μπορεί να έχει αυτόματα αποτελέσματα. Η υποτροπή δεν σημαίνει αναγκαστικά και αποτυχία της θεραπείας, αφού μπορεί να αποτελέσει για τον θεραπευόμενο μια μαθησιακή εμπειρία και να βοηθήσει το θεραπευτικό σύστημα να εντοπίζει τους παράγοντες κινδύνου και να βελτιώνει συνεχώς τις υπηρεσίες του.

Κάθε άτομο που κάνει κατάχρηση εξαρτησιογόνων ουσιών και θέλει να σταματήσει ενθαρρύνεται να αναζητήσει θεραπεία όσο το δυνατόν συντομότερα. Πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ΑΑΕΚ, αλλά και τις πλησιέστερες δομές και υπηρεσίες θεραπείας σε αυτούς.

Για το χάρτη δομών και υπηρεσιών, πατήστε εδώ.

Επίσης μπορείτε να απευθύνεστε στις ανοικτές τηλεφωνικές γραμμές 1402, 1410 και 1498.

Περίπου το 57% είναι χρήστες κάνναβης και ακολουθούν οι χρήστες ηρωίνης με ποσοστό 22%.

Βάσει εκτιμήσεων υπολογίζεται ότι ανέρχονται περίπου στους 1100. 

7 στα 10 άτομα που αιτούνται θεραπείας λόγω κατάχρησης αλκοόλ είναι άνω των 40 ετών. 

Συχνές ερωτήσεις για την κάνναβη

Η βιομηχανική «κλωστική» κάνναβη παρασκευάζεται από φυτά που ανήκουν στην οικογένεια των Cannabaceae.  Σε αντίθεση με την γνωστή κάνναβη, η «κλωστική» κάνναβη δεν χρησιμοποιείται για ψυχαγωγικούς (ευφορικούς) σκοπούς αφού η περιεκτικότητα της σε τετραυδροκανναβινόλη, την δραστική ψυχοτρόπο ουσία είναι πολύ χαμηλή και συγκεκριμένα μέχρι 0.2% σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της Νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  

Σημειώνεται για σκοπούς σύγκρισης, ότι η περιεκτικότητα της κάνναβης που χρησιμοποιείται για ψυχαγωγικούς σκοπούς φτάνει και μέχρι 16%. Μέχρι σήμερα η κλωστική (βιομηχανική) κάνναβη δεν μπορούσε να καλλιεργηθεί στην Κύπρο, λόγω της βοτανικής της συγγένειας με την cannabis sativa, η οποία σύμφωνα με τον Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου, είναι απαγορευμένη. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κοινοτική νομοθεσία ρυθμίζει την εισαγωγή σπόρων κάνναβης για καλλιέργεια στη βάση του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου, ζητώντας παράλληλα από τα κράτη μέλη να εγκαθιδρύσουν μηχανισμούς ελέγχου και αδειοδότησης.

Η Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, έχει τροχοδρομήσει την τροποποίηση του «Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου», έτσι ώστε να αντικατοπτρίζει το Ευρωπαϊκό κεκτημένο και τους σχετικούς κανονισμούς, όπου η καλλιέργεια βιομηχανικής (κλωστικής) κάνναβης επιτρέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, που θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν μηχανισμούς παρακολούθησης και ελέγχου.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας της των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (National Institute of Health & National Institute on Drug Abuse), η κάνναβη είναι εθιστική. Εκτιμήσεις από επιστημονικές έρευνες αναφέρουν ότι 9% των χρηστών εθίζονται στην μαριχουάνα. Το ποσοστό αυτό είναι ακόμα πιο ψηλό ανάμεσα στα άτομα που ξεκινούν τη χρήση σε πιο νεαρή ηλικία (17% ανάμεσα σε νεαρούς χρήστες και 25-50% ανάμεσα στους χρήστες κάνναβης σε καθημερινή βάση).  Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι μακροχρόνιοι χρήστες κάνναβης οι οποίοι προσπαθούν να σταματήσουν τη χρήση αναφέρουν την ύπαρξη στερητικών συμπτωμάτων  συμπεριλαμβανομένων ευερεθιστότητας, αϋπνίας, μειωμένης όρεξης, άγχος και λαχτάρα (craving) για χρήση κάνναβης.  Μετά από χρήση μιας φοράς η τετρουδροκανναβινόλη παραμένει στο ανθρώπινο σώμα μέχρι και 30 ημέρες. Για αυτό το λόγο και τα στερητικά συμπτώματα που αναφέρονται πιο πάνω δεν γίνονται άμεσα αντιληπτά (Ashton, 2001).

Πολλές μελέτες συμπεραίνουν ότι η χρήση κάνναβης δύναται να αποτελέσει ουσία εισόδου στην χρήση άλλων ουσιών και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο χρήσης άλλων παράνομων ουσιών, τον κίνδυνο κατάχρησης ή εξάρτησης σε άλλες παράνομες ουσίες και την χρήση πολλαπλών εξαρτησιογόνων ουσιών (Golub A., Johnson B. & Fergusson D., Horwood J. & Fergusson D., Boden J., Horwood J.).

Παράλληλα, με βάση τα στοιχεία για το έτος 2012 (όσοι άρχισαν θεραπεία το συγκεκριμένο έτος), από το σύνολο των ατόμων που απευθύνθηκαν για θεραπεία, το 53.3% ζήτησε βοήθεια λόγω χρήσης κάνναβης.  Από αυτούς, πέραν του 50% ζήτησε βοήθεια χωρίς τον «εξαναγκασμό» της ΥΚΑΝ.  Επίσης, από αυτούς που ζήτησαν βοήθεια λόγω χρήσης ουσιών εκτός της κάνναβης, 8 στους 10 ξεκίνησε την χρήση από την κάνναβη (ΕΚΤΕΠΝ, 2013).

Όταν η μαριχουάνα καπνίζεται, το ενεργό συστατικό της κάνναβης, το THC περνά γρήγορα από τους πνεύμονες στο αίμα, το οποίο μεταφέρει το χημικά στον εγκέφαλο και σε άλλα όργανα σε όλο το σώμα. Αν η κάνναβη προσλαμβάνεται με την τροφή ή ποτό απορροφάται με πιο αργούς ρυθμούς. Ωστόσο με την κατάποση, το THC δρα σε συγκεκριμένα μόρια στα κύτταρα του εγκεφάλου, τα οποία ονομάζονται υποδοχείς κανναβινοειδών. Οι υποδοχείς αυτοί ενεργοποιούνται συνήθως από χημικά παρόμοια με το THC που εμφανίζονται φυσικά στο σώμα και αποτελούν μέρος ενός δικτύου επικοινωνίας που ονομάζεται το ενδοκανναβινοειδές σύστημα. Αυτό το σύστημα παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην φυσιολογική ανάπτυξη και λειτουργία του εγκεφάλου.  Η υψηλότερη πυκνότητα των κανναβινοειδών υποδοχέων βρίσκεται σε τμήματα του εγκεφάλου που επηρεάζουν την ευχαρίστηση, τη μνήμη, τη σκέψη, τη συγκέντρωση, το χρόνο, την αισθητηριακή αντίληψη, και τη συντονισμένη κίνηση.

Η κάνναβη διεγείρει το ενδοκανναβινοειδές σύστημα προκαλώντας αίσθημα ευφορίας και ταυτόχρονα αλλαγές στην αντίληψη και τη διάθεση, διαταραχή του συντονισμού, δυσκολία σκέψης και επίλυσης προβλημάτων και διαταραχές στη μάθηση και στη μνήμη. 

Η κάνναβη επηρεάζει επίσης την ανάπτυξη του εγκεφάλου και όταν χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό από τους νέους, οι επιπτώσεις της στη σκέψη και τη μνήμη μπορεί να διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ή ακόμα και να γίνουν μόνιμες. Σε μια πρόσφατη μελέτη των χρηστών κάνναβης που άρχισαν την χρήση στην εφηβεία παρατηρήθηκε ουσιαστική μείωση συνδεσιμότητας μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για τη μάθηση και τη μνήμη.  Μια μεγάλη μακροχρόνια μελέτη στη Νέα Ζηλανδία έδειξε ότι οι άνθρωποι που ξεκίνησαν να καπνίζουν μαριχουάνα σε μεγάλο βαθμό στην εφηβεία τους, έχασαν κατά μέσο όρο 8 βαθμούς στο IQ μεταξύ των ηλικιών 13 και 38 ετών. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι, οι χαμένες νοητικές ικανότητες, δεν έχουν αποκατασταθεί πλήρως σε όσους σταματήσουν το κάπνισμα ως ενήλικες. Η μελέτη κατέδειξε ότι στα άτομα που ξεκίνησαν το κάπνισμα μαριχουάνας στην ενήλικη ζωή δεν σημειώθηκαν σημαντικές μειώσεις στο IQ τους.

Η οξεία τοξικότητα της κάνναβης είναι πολύ χαμηλή και δεν έχουν τεκμηριωθεί καθόλου κίνδυνοι υπερδοσολογίας. Παρ’ όλα αυτά, το Τμήμα Παρακολούθησης (ΕΚΤΕΠΝ), το οποίο παρακολουθεί και συλλέγει στοιχεία για τους θανάτους που σχετίζονται με τις παράνομες ουσίες εξάρτησης από το 2004, για το έτος 2012 κατέγραψε οκτώ θανάτους σχετιζόμενους με ουσίες εξάρτησης. Κατά την τοξικολογική εξέταση από τις σωρούς των θανόντων, σε τρεις από αυτούς ανιχνεύτηκε κάνναβη (ΕΚΤΕΠΝ, 2013).

Ιατρική κάνναβη είναι η κάνναβη που χρησιμοποιείται για ιατρικούς σκοπούς. Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας της των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής όσον αφορά την ιατρική χρήση της κάνναβης, το FDA (Food and Drug Administration) των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής διενήργησε έρευνες σε μεγάλο αριθμό ασθενών με στόχο να αξιολογήσει τα οφέλη και τους κινδύνους της ιατρικής κάνναβης και κατέληξε ότι δεν υπάρχουν αρκετά πειστικά στοιχεία τα οποία να καταδεικνύουν ότι τα ευεργετήματα της μαριχουάνας υπερισχύουν των κινδύνων στους ασθενείς.

Επιπρόσθετα, ένα φάρμακο για να θεωρείται νόμιμο, πρέπει να εμπεριέχει ακριβή, συγκεκριμένα και  μετρήσιμα συστατικά σε κάθε μονάδα (ταμπλέτα, ένεση κτλ). Αυτή η σταθερότητα επιτρέπει στους ιατρούς να καθορίσουν την δοσολογία και την συχνότητα ενός φαρμάκου. Τα φυτά της μαριχουάνας περιέχουν εκατοντάδες χημικές ουσίες οι οποίες μπορεί να έχουν διαφορετικά αποτελέσματα τα οποία διαφέρουν από φυτό σε φυτό.  Για τους πιο πάνω λόγους η χρήση της κάνναβης ως φάρμακο είναι πολύ δύσκολο να αξιολογηθεί (US Department of Health, 2012).  

Παρόλα αυτά, υπάρχουν φαρμακευτικά σκευάσματα με βάση την τετραυδροκανναβινόλη η τα οποία έχουν ήδη εγκριθεί από διάφορες αρχές τόσο της Αμερικής όσο και άλλων χωρών και συνταγογραφουνται σε ασθενείς.

Η βιομηχανική «κλωστική» κάνναβη παρασκευάζεται από φυτά που ανήκουν στην οικογένεια των Cannabaceae.  Σε αντίθεση με την γνωστή κάνναβη, η «κλωστική» κάνναβη δεν χρησιμοποιείται για ψυχαγωγικούς (ευφορικούς) σκοπούς αφού η περιεκτικότητα της σε τετραυδροκανναβινόλη, την δραστική ψυχοτρόπο ουσία είναι πολύ χαμηλή και συγκεκριμένα μέχρι 0.2% σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της Νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  

Σημειώνεται για σκοπούς σύγκρισης, ότι η περιεκτικότητα της κάνναβης που χρησιμοποιείται για ψυχαγωγικούς σκοπούς φτάνει και μέχρι 16%. Μέχρι σήμερα η κλωστική (βιομηχανική) κάνναβη δεν μπορούσε να καλλιεργηθεί στην Κύπρο, λόγω της βοτανικής της συγγένειας με την cannabis sativa, η οποία σύμφωνα με τον Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου, είναι απαγορευμένη. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κοινοτική νομοθεσία ρυθμίζει την εισαγωγή σπόρων κάνναβης για καλλιέργεια στη βάση του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου, ζητώντας παράλληλα από τα κράτη μέλη να εγκαθιδρύσουν μηχανισμούς ελέγχου και αδειοδότησης.

Η Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, έχει τροχοδρομήσει την τροποποίηση του «Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου», έτσι ώστε να αντικατοπτρίζει το Ευρωπαϊκό κεκτημένο και τους σχετικούς κανονισμούς, όπου η καλλιέργεια βιομηχανικής (κλωστικής) κάνναβης επιτρέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, που θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν μηχανισμούς παρακολούθησης και ελέγχου.

Συχνές ερωτήσεις για τη νομοθεσία του νάρκοτεστ

Η Αρχή αντιμετώπισης εξαρτήσεων Κύπρου (ΑΑΕΚ) έχει σκοπό μεταξύ άλλων την λήψη μέτρων πρόληψης χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών που σε αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο για τους ίδιους τους χρήστες αλλά και για την κοινωνία.  Το Νάρκοτεστ έχει υιοθετηθεί σαν τέτοιο μέτρο το οποίο αναμένεται να βοηθήσει σημαντικά στην μείωση των δυστυχημάτων και ιδιαίτερα των θανατηφόρων δυστυχημάτων.  Από το 2014 μέχρι και το 2016 στην Κύπρο καταγράφηκαν 17 θάνατοι από οδικά δυστυχήματα στα οποία ανιχνευθήκαν παράνομες ουσίες στους οδηγούς. Συγκεκριμένα, για το έτος  2014, δύο θάνατοι για το  2015 εννέα θάνατοι και για το 2016 πέντε θάνατοι. Στόχος της εφαρμογής του είναι η δημιουργία ασφαλέστερου οδικού δικτύου. Η υφιστάμενη νομοθεσία δεν εξετάζει θέματα κατοχής ή εμπορίας αλλά ΜΟΝΟ την οδήγηση υπό την επήρεια Ναρκωτικών ουσιών.

Ο Νόμος προβλέπει την επί τόπου λήψη δείγματος σάλιου για διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης για να διαπιστωθεί κατά πόσο ο οδηγός τελεί υπό την επήρεια κάνναβης, κοκαΐνης, οπιοειδών και αμφεταμινών. Σε περίπτωση που η προκαταρκτική εξέταση ανιχνεύσει ναρκωτικά στο δείγμα σάλιου επιβάλλεται δεύτερη επί τόπου παραχώρηση δείγματος σάλιου με σκοπό την εργαστηριακή εξέταση του, για επιβεβαίωση της προκαταρκτικής. Οποιοδήποτε πρόσωπο αρνείται ή αποφεύγει να παράσχει δείγμα σάλιου είναι ένοχο αδικήματος. 

Οι παραβάτες, σε περίπτωση καταδίκης, υπόκεινται σε ποινή φυλάκισης μέχρι τρία έτη και σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις τρεις χιλιάδες πεντακόσια ευρώ ή και στις δυο αυτές ποινές. 

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης των Ναρκωτικών και της Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ), διεξήγαγε 5χρονο ερευνητικό πρόγραμμα αναφορικά με την οδήγηση υπό την επήρεια των ναρκωτικών, του αλκοόλ και των φαρμάκων σε 18 χώρες της Ε.Ε. Στα πλαίσια του εν λόγω προγράμματος ελέγχθηκαν πέραν των 50 χιλιάδων οδηγών (ΕΚΠΝΤ, 2012).

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος διαφάνηκε ότι μεταξύ των τραυματιών ή των νεκρών οδηγών, η πιο συχνά ανιχνευόμενη ουσία ήταν η αλκοόλη (από μόνη της), και η αλκοόλη σε συνδυασμό με άλλες παράνομες ουσίες.  Η ανίχνευση μόνο παράνομων ουσιών δεν αποτελούσε συχνό φαινόμενο. Η συχνότερα ανιχνευόμενη ουσία σε τραυματίες ή νεκρούς μετά την αλκοόλη ήταν η Τετραϋδροκανναβινόλη (THC).

Το ΕΚΠΝΤ, με βάσει το αναφερόμενο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα, μετά από αξιολόγηση κόστους-οφέλους κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εφαρμογή των ελέγχων Νάρκοτεστ στον δρόμο μέσω της χρήσης  σάλιου είναι οικονομικά συμφέρουσα.

Αναφέρει επίσης ότι η αποτελεσματικότητα του Νάρκοτεστ εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Ένας σημαντικός παράγοντας βάση της έρευνας του ΕΚΠΝΤ είναι οι ποινές οι οποίες θα επιβληθούν. Ο συνδυασμός της στέρησης της άδειας οδήγησης με θεραπεία και αποκατάσταση αποτελεί το αποτελεσματικότερο αποτρεπτικό μέτρο ενώ η στέρηση της άδειας οδήγησης για περίοδο 3-12 μηνών αποτελεί το δεύτερο πιο αποτελεσματικό αποτρεπτικό μέτρο και αυτό περισσότερο από τη φυλακή ή τα πρόστιμα.

Κατά την ετοιμασία του νομοσχεδίου καθώς και την συζήτηση του στην Βουλή πριν την ψήφιση του, είχε ληφθεί η γνώμη της εισαγγελίας για την συνταγματικότητα του νομοσχεδίου. 

Όσον αφορά την αναφορά στο γενετικό υλικό που περιέχει το σάλιο, στην νομοθεσία υπάρχουν πρόνοιες για την καταστροφή του. Η καταστροφή του σάλιου με αρνητική ένδειξη γίνεται άμεσα. Η καταστροφή του σάλιου με θετική ένδειξη γίνεται μετά την επιβεβαιωτική ανάλυση στο Γενικό Χημείο του Κράτους και μετά από ένα μήνα από την ενημέρωση του οδηγού για το αποτέλεσμα.

Υπάρχουν και άλλα φάρμακα τα οποία επηρεάζουν την οδήγηση όπως ηρεμιστικά, αντιψυχωσικά, οποιοειδή, αναλγητικά κλπ. Σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, Σκανδιναβικές χώρες, Ηνωμένες πολιτείες απαγορεύουν την οδήγηση κάτω από την επήρεια συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Στην Κύπρο, βάση των στατιστικών δεδομένων που προέκυψαν από εξετάσεις δειγμάτων από τροχαία θανατηφόρα δυστυχήματα, θεωρήθηκε προτεραιότητα η εφαρμογή του Νάρκοτεστ.

Σε μεταγενέστερο στάδιο, αν προκύψει ανάγκη, ίσως εξεταστεί η συμπερίληψη και συνταγογραφούμενων φαρμάκων κάτω από τον περί οδικής ασφάλειας νόμο. Στο στάδιο αυτό είναι αναγκαία η ενημέρωση των ασθενών από τους θεράποντες ιατρούς για τη επίδραση του συνταγογραφούμενου φαρμάκου στην ικανότητα οδήγησης.

H χρήση η κάνναβης στην Κύπρο είναι παράνομη. Δεν υπάρχει νόμιμη κάνναβη στην Κύπρο. Τονίζεται ότι στις χώρες που επιτρέπεται η χρήση της ιατρικής κάνναβης, η παρουσία Τετραϋδροκανναβινόλης (THC) κατά την οδήγηση είναι παράνομη.

Έρευνες έχουν δείξει αρνητικές επιδράσεις της κάνναβης στους οδηγούς, συμπεριλαμβανομένου του ανεπαρκούς χρόνου αντίδρασης, της αλλαγής της προσοχής στο δρόμο και την αδυναμία του οδηγού να οδηγήσει σε ευθεία. Για τον λόγο αυτό, χρησιμοποιείται ο νόμος μηδενικής ανοχής για την οδήγηση υπό την επήρεια ναρκωτικών. Αυτό σημαίνει ότι ένα πρόσωπο μπορεί να αντιμετωπίσει κατηγορίες για οδήγηση υπό την επήρεια εάν υπάρχει οποιδήποτε ποσότητα ναρκωτικού στον οργανισμό του.

Η ταυτόχρονη χρήση αλκοόλ με κάνναβη προκαλεί αυξημένα τα συμπτώματα αυτά.

Το μικρό χρονικό διάστημα εφαρμογής του Νάρκοτεστ δεν επιτρέπει την ερμηνεία οποιοδήποτε δεδομένων και εξαγωγή ασφαλή συμπερασμάτων εφόσον οι έλεγχοι Νάρκοτεστ δεν  γίνονται σε όλους τους οδηγούς. Οι ελέγχοι  διεξάγονται στοχευμένα σε οδηγούς οι οποίοι οδηγούν επικίνδυνα ή παρουσιάζουν ενδείξεις και συμπτώματα χρήσης ναρκωτικών ουσιών.όπως για παράδειγμα την έλλειψη ικανότητας οδήγησης σε ευθεία γραμμή.  

Η εφαρμογή του Νάρκοτεστ δύναται να αποτελέσει αποτρεπτικό παράγονται στην οδήγηση υπό την επήρεια, ενώ η καταγραφή των σχετικών στατιστικών δεδομένων και η παρακολούθηση του φαινομένου οδήγησης υπό την επήρεια παράνομων ουσιών θα επιτρέψει τον σχεδιασμό τεκμηριωμένων και αποτελεσματικών μέτρων και προγραμμάτων αντιμετώπισης του φαινομένου.

Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του Νάρκοτεστ στην Κύπρο θα αξιολογηθεί μετά την εφαρμογή του για κάποιο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εν λόγω αξιολόγησης, η Αρχή Αντιμετώπισης εξαρτήσεων Κύπρου δύναται να εισηγηθεί μέτρα για την βελτίωση της Νομοθεσίας.

 

 

Ρώτα την AAEK ανώνυμα

Οι εκδηλώσεις μας